Sudan’ın Ankara Büyükelçisi Nadir Yousif Eltayeb, Faşir’de yaklaşık 30 aylık bir kuşatma sürecinin etkisiyle 1 milyona yakın insanın, silahlı kuvvetlerin havadan sağladığı yardımlarla hayatta kaldığını belirtirken, “İnsanlar ağaç kabuğu yemek zorunda kalacak kadar gıdaya erişemiyor.” dedi.
Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı’nın (SETA) Ankara’daki merkezinde Sudan’la ilgili düzenlenen toplantıda konuşan Eltayeb, uluslararası toplumun Sudan’daki çatışmalara yönelik yaklaşımını eleştirerek, hükümet güçlerinin Faşir’deki kuşatmayı aşmak için yoğun çaba sarf ettiğini ifade etti.
Eltayeb, Faşir’in yaklaşık 30 aydır tamamen kuşatma altında olduğunu belirterek, “Yaklaşık 1 milyon kişi, silahlı kuvvetlerin havadan gönderdiği yardımlarla yaşamlarını sürdürüyor. İnsanlar ağaç kabuğu yemek zorunda kalacak kadar gıdaya erişim sağlayamıyor.” sözlerini kullandı.
Sudan hükümet güçlerinin Faşir’deki kuşatmayı kırmak amacıyla 200’den fazla girişimde bulunduğunu aktaran Eltayeb, “Bu sorunun çözülmemesi noktasında uluslararası toplumun tarafgirliği söz konusu.” diye konuştu.
“Faşir’de gerçekleşen olaylar soykırımdır”
Eltayeb, Sudan’daki isyancı grupların yabancı ülkeler tarafından desteklendiğini iddia ederek, dış güçler olmaksızın isyancıların ilerleme kaydedemeyeceğini savundu.
Silahlı grupların Faşir’de belirli etnik grupları özellikle hedef aldığını öne süren Eltayeb, “Faşir’de olan şey bir soykırımdır.” ifadesini kullandı.
Faşir ve Darfur’da kaç kişinin hayatını kaybettiği konusunda net bir bilgi olmadığını dile getiren Eltayeb şunları ekledi:
“BAE baskısı nedeniyle Sudan, katliama dair raporları Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne (BMGK) iletemiyor. BAE, silahlı unsurları destekliyor ama bu kanıtlanmadığı için uluslararası toplum da müdahale edemiyor.”
Türkiye’ye Sudan’a verdiği destekten dolayı teşekkür eden Eltayeb, “Sudan için adalet arıyoruz.” dedi.
Faşir’de kuşatma sonrası ağır durum
Mayıs 2024’te kuşatma altına alınan Faşir, 26 Ekim 2025’te Hızlı Destek Kuvvetleri’nin (HDK) kontrolüne geçti.
Sudan’ın batısındaki Kuzey Darfur eyaletinin merkezi olan bu şehir, HDK kontrolü ele geçirmeden önce Darfur bölgesindeki Sudan ordusunun elinde kalan son büyük şehir konumundaydı.
Kuşatma boyunca gıda ve sağlık malzemelerine erişimin giderek zorlaştığı şehirde temel ihtiyaç maddelerinin tükenmesi nedeniyle siviller ciddi insani koşullarla baş başa kaldı.
BM İnsan Hakları Ofisine göre HDK’nın kenti ele geçirmesinin ardından gerçekleştirilen saldırılarda ilk üç gün içinde 6 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.
HDK’nın kontrolü ele almasından sonra kentte sivillere yönelik öldürme, zorla yerinden etme, işkence ve cinsel şiddet vakaları gündeme geldi.
BM, kadınlar ve çocuklar dâhil olmak üzere sivillere yönelik şiddetin devam ettiğine dair infaz ve cinsel şiddet olaylarına ilişkin raporlar alındığını vurguladı.
Faşir ve çevresindeki yerleşimlerden 26 Ekim 2025 ile 1 Mart 2026 tarihleri arasında yaklaşık 138 bin 200 kişi yerinden edildi. Savaş öncesi bir milyondan fazla kişinin yaşadığı bu kentte şu anda tahminen 70 binden az insan yaşıyor.
Kentte güvenlik sorunlarının yanı sıra gıda ve sağlık hizmetlerine erişimdeki sıkıntılar da sürüyor. HDK’nın kontrolü ele almasının ardından birçok sivil kenti terk etmek zorunda kalmış olup bu durum Darfur’daki insani krizi daha da derinleştirmiştir.
